از « ناس » پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم هستند . بنابراين « ناس » مجاز مرسل و علاقهء آن عموم است . و مانند اين سخن خداى برين : « الَّذِينَ قالَ لَهُمُ النَّاسُ » « 1 » كسانى كه مردم به آنان گفتند . مراد از « ناس » يك نفر و او نعيم پسر مسعود اشجعى است . 10 - و الخصوص هو كون اللّفظ خاصا بشىء واحد كاطلاق اسم الشّخص على القبيلة نحو ربيعة و قريش . 10 - علاقهء خصوص : و آن بدين‌سان است كه لفظ مجاز ويژهء يك چيز باشد . مانند اطلاق اسم شخص بر قبيله مثل ربيعه و قريش . توضيح : « ربيعه » « 2 » و « قريش » نام دو شخص بوده است و بر دو قبيله اطلاق شده است . قريش / عبد مناف عبد شمس / هاشم اميّه / عبد المطّلب 11 - و اعتبار ما كان هو النّظر الى الماضى أى تسمية الشّىء باسم ما كان عليه نحو : « وَ آتُوا الْيَتامى أَمْوالَهُمْ » أى الّذين كانوا يتامى ثمّ بلغوا فاليتامى مجاز مرسل علاقتة اعتبار ما كان . و هذا إذا جرينا على أنّ دلالة الصفة على الحاضر حقيقة و على ما عداه مجاز . 11 - علاقهء اعتبار ما كان : ملاحظهء آن‌چه بوده است . نگرش به گذشته . يعنى نامگذارى چيزى به اسم گذشتهء آن . مانند : « وَ آتُوا الْيَتامى أَمْوالَهُمْ » « 3 » و اموال يتيمان را ( هنگامى كه به حدّ رشد رسيدند ) به آنها بدهيد ، يعنى كسانى كه يتيم بودند سپس بالغ شدند . پس « يتامى » مجاز مرسل است و علاقهء آن اعتبار ما كان است .

--> ( 1 ) - آل عمران ، 173 ( 2 ) - ربيعه پدر تيره‌اى از هوازن است و آن ربيعة بن عامر بن صعصعة است . ( 3 ) - نساء ، 2